İngiltere liderliğinde 40’tan fazla ülke, İran’ın küresel ticareti tehdit eden Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için her türlü önlemi almaya kararlı.
İngiltere’nin ev sahipliğinde düzenlenen ve 40’tan fazla ülkenin yanı sıra Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile Avrupa Birliği’nin (AB) katıldığı çevrim içi toplantıda, İran’ın kapattığı Hürmüz Boğazı’nın derhal ve koşulsuz olarak yeniden açılması talep edildi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, küresel refah için doğrudan tehdit oluşturan bu duruma karşı “her türlü önlemin” alınacağını duyurdu. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da katıldı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın dünyanın en önemli deniz koridorlarından biri olduğu vurgulandı. Afrika’daki tarımı destekleyen gübre gibi hayati önem taşıyan malzemeler ile petrol, rafine petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gazın taşınmasında boğazın kritik rol oynadığı belirtildi.
Açıklamada, boğazdaki deniz taşımacılığındaki aksaklığın küresel tedarik zincirleri, fiyatlar ve ekonomik istikrar üzerinde acil ve geniş kapsamlı sonuçlar doğurduğuna dikkat çekildi. Bu durumun, dünyanın dört bir yanındaki topluluklar üzerinde ciddi insani etkiler yarattığı ifade edildi.
Toplantıya katılan ülkeler, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda küresel ekonomiyi rehin almaya çalıştığına ve bu amaca ulaşmasına izin verilmemesi gerektiğine dair ortak bir duruş sergiledi. Katılımcılar, seyrüsefer özgürlüğü ve deniz hukukunun temel ilkelerine saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.
Olası ortak ve koordineli eylemler arasında Birleşmiş Milletler (BM) dahil uluslararası diplomatik baskıyı artırmak yer aldı. İran’a engelsiz geçişe izin vermesi ve geçiş ücreti uygulanmasını reddetmesi yönünde net mesajlar iletilmesi kararlaştırıldı.
Ayrıca, boğazın kapalı kalması durumunda İran’a baskı uygulamak amacıyla yaptırımlar gibi koordineli ekonomik ve siyasi tedbirlerin değerlendirilmesi gündeme geldi. IMO ile işbirliği yaparak boğazda mahsur kalan gemi ve denizcilerin serbest bırakılması hedeflendi.
İngiltere Bakanı Cooper, toplantının ardından yaptığı açıklamada, dünya çapındaki ülkelerin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için “mümkün olan her türlü diplomatik, ekonomik ve koordineli önlemi” almaya kararlı olduklarını yineledi. Cooper, İran’ın boğazı fiilen kapatmasının küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde ciddi baskı yarattığını belirtti.
Hürmüz Boğazı’ndaki trafik, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemeleri sonucunda Basra Körfezi’nde tırmanan gerilim nedeniyle büyük ölçüde kesintiye uğramıştı. Bu durum, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik olan bu geçiş hattını etkiledi.
Boğaz, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan ana güzergah konumundadır. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’i, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20’si ve gübre ticaretinin yüzde 30’u bu boğaz üzerinden gerçekleşmektedir.
Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’i ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’u da Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ülkeye ulaşmaktadır. Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, halihazırda küresel petrol tedarikinde aksamalara ve fiyat artışlarına yol açmıştır.
Yorum Yap