Fed Başkanı Jerome Powell’ın görev süresi 15 Mayıs’ta doluyor. Halefi Kevin Warsh’un Senato onay süreci ve hukuki engeller, görevi devri geciktiriyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın görev süresi 15 Mayıs’ta sona eriyor. Ancak, Donald Trump tarafından aday gösterilen halefi Kevin Warsh’un Senato onay süreci ve devam eden hukuki engeller nedeniyle bayrak teslimi belirsizliğini koruyor. Powell’ın 28-29 Nisan’da başkanlık edeceği Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı, takvimsel olarak son toplantısı olabilir.
Kevin Warsh, 21 Nisan’da ABD Senatosu’nun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi’nin önüne çıktı. Ancak Washington’daki siyasi çekişmeler, resmi bir onay oturumu için henüz tarih belirlenmesini engelledi. ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro, 24 Nisan’da Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili başlatılan soruşturmanın kapatılması talimatını vererek, incelemeyi Genel Müfettişe devretti.
Bu karar, Warsh’un onay sürecindeki tüm engelleri kaldırmıyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili görevden alma davasının seyri ve Senato’daki yankıları belirsizliğini koruyor. Bazı Senato üyeleri, Cook davası sonuçlanmadan Kevin Warsh için oylamaya geçilmesine karşı çıkıyor. Bu durum, 15 Mayıs sonrasında Fed’in bir süre daha Powell’ın “geçici başkanlığı” (Chair Pro Tempore) altında kalması ihtimalini canlı tutuyor.
Jerome Powell, kamu hizmetine geçmeden önce avukat ve yatırım bankacısı olarak uzun yıllar çalıştı. George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığında müsteşar yardımcısı ve müsteşar olarak görev yapan Powell’ı, Mayıs 2012’de Eski ABD Başkanı Barack Obama Fed Yönetim Kurulu’na atadı.
ABD Başkanı Donald Trump, ilk başkanlık döneminde Janet Yellen’ı yeniden aday göstermeyerek Powell’ı bu göreve seçti. Powell, 5 Şubat 2018’de Yellen’dan görevi devralarak bankanın 16’ncı başkanı oldu ve yaklaşık 40 yıldır ekonomi derecesine sahip olmayan tek Fed başkanı unvanını aldı.
Powell’ın görevindeki ilk dört yılı, faiz artırımlarından dolayı Trump’ın sert eleştirileriyle geçti. Ancak Fed’in bağımsızlığını koruma çabasıyla öne çıktı. 23 Mayıs 2022’de bu kez Demokrat Başkan Joe Biden tarafından ikinci bir dönem için yeniden aday gösterilmesiyle siyasi partiler üstü bir güven tazeledi.
Trump’ın 20 Ocak 2025’te ikinci kez ABD Başkanı olmasıyla Powell, çok daha sert bir siyasi atmosferin içine girdi. Beyaz Saray’dan gelen agresif faiz indirimi çağrılarına boyun eğmeyen Powell, Trump’ın eleştirilerine maruz kalırken faiz indirimlerinde “çok geç kalmakla” suçlandı. Bu gerilim, Powell yönetimindeki Fed’e yönelik çeşitli soruşturmaların başlatılmasıyla yeni bir boyuta taşındı.
Bugün 73 yaşında olan Powell’ın sekiz yıllık başkanlık dönemi, Covid-19 salgınından Rusya-Ukrayna Savaşı ile Orta Doğu’daki çatışmalara kadar modern ekonomi tarihinin en zorlu sınavlarıyla şekillendi. Powell, 2018-2022 yıllarındaki ilk dört yılında normalleşme sürecinden benzeri görülmemiş bir kriz yönetimine keskin bir geçiş yaptı.
Görevinin ilk yılında faiz artırımı ve bilanço küçültülmesini içeren sıkılaştırma politikası izleyen Fed, 2019’da bu yaklaşımı değiştirdi. Banka, 2019’un başlarında faiz artırımlarını durdururken, yılın ikinci yarısında faiz indirimlerine giderek daha destekleyici bir duruş benimsedi.
Başkanlık görevinin ikinci yılının sonunda Çin’de patlak veren ve 2020’nin başında ABD’ye sıçrayan Covid-19 salgını kaynaklı ekonomik kriz, Powell’ın en büyük sınavı oldu. Salgının yol açtığı ekonomik daralma karşısında para politikası cephesinde tarihi gevşeme politikaları uygulandı. Mart 2020’de faizleri sıfıra yakın seviyeye indiren Fed, piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağlamak için geniş çaplı varlık alımları yaparak krize karşı olağanüstü adımlar attı.
Salgın sonrası ekonomik faaliyetlerin toparlandığı dönemde tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri ortaya çıktı. Bu durum fiyat artışlarını besledi. Enflasyonda 2021’de görülen yükseliş eğilimine rağmen Powell, fiyat artışlarının geçici olduğunu savundu. Ancak ABD’de yıllık enflasyonun Haziran 2022’de yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini görmesiyle bu görüş ciddi şekilde eleştirildi.
Salgının etkileri geçerken Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, küresel enerji ve gıda fiyatlarını altüst etti. Bu durum, Fed’in enflasyonun geçici olduğu tezini terk ederek Mart 2022’de faiz artırım döngüsüne başlamasına yol açtı. Mart 2022’den Temmuz 2023’e kadar 11 faiz artırımına giden Fed, politika faizini Eylül 2024’e kadar yüzde 5,25-5,50 aralığında tuttu.
Banka, enflasyonun yavaşlamaya başlamasıyla Eylül 2024’te politika yönünü değiştirerek faiz indirimlerine başladı. İş gücü piyasasında zayıflama sinyallerinin görülmesiyle faiz indirimleri 2025’in ikinci yarısında da devam etti. En son Aralık 2025’te politika faizinde indirime giden Fed, Trump’ın agresif tarife politikaları ve Şubat ayının sonunda çıkan ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyonist baskıları tetiklemesiyle 2026’nın Ocak ve Mart aylarında gerçekleşen yılın ilk iki toplantısında politika faizini sabit tuttu.
Powell göreve geldiğinde, Şubat 2018’de ABD’de yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesindeydi. Fed’in politika faizi ise yüzde 1,25-1,50 aralığında bulunuyordu. Sekiz yılın ardından, Mart 2026 itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 3,3, işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde seyrediyor. Politika faizi ise şu anda yüzde 3,5-3,75 aralığında.
Fed’in bilançosu, 2018 başındaki 4,4 trilyon dolar seviyesinden Covid-19 salgını müdahaleleriyle 2022’de yaklaşık 9 trilyon dolarlık zirveye ulaştı. Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolar civarında seyrediyor.
Yorum Yap