ABD’de Nisan ayı enflasyonu beklentileri aştı, jeopolitik gerilimler sürerken küresel piyasalar risk iştahını kaybetti. Fed’in faiz adımları bekleniyor.
Küresel piyasalar, ABD’de Nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yıllık bazda %3,8 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetmesi ve ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yön arayışına girdi. Yüksek enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yıl faiz artırımı gibi şahin adımlar atabileceği endişelerini güçlendirirken, yükselen petrol fiyatları da makroekonomik görünümdeki belirsizliği artırdı.
ABD’de Nisan ayında TÜFE, aylık %0,6, yıllık ise %3,8 yükseldi. Bu yıllık artış, piyasa beklentilerini aşarak Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Enerji endeksi, Nisan’da bir önceki aya göre %3,8 artarak aylık TÜFE yükselişinin %40’ından fazlasını oluşturdu.
Enerji maliyetleri yıllık bazda %17,9 oranında yükselirken, benzin maliyetlerinde aylık %5,4 ve yıllık %28,4 artış yaşandı. Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise Nisan’da aylık %0,4 ve yıllık %2,8 arttı. Çekirdek enflasyon, yıllık bazda geçen yıl Eylül ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Piyasa beklentileri çekirdek enflasyonun aylık %0,3, yıllık %2,7 gerçekleşmesi yönündeydi. Açıklanan bu veriler, enflasyon sorununun daha da kötüleşebileceğine yönelik beklentileri artırdı. Bu durum, Fed’in para politikası kararlarını zorlaştırarak Bankanın şahin adımlar atma ihtimalini güçlendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile ateşkesin “yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü” belirtmesi, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına dair beklentileri zayıflattı. Trump, daha önce askıya alınan Özgürlük Projesi operasyonunu daha geniş kapsamlı şekilde yeniden devreye almayı değerlendirdiklerini açıkladı. Bu açıklama, enerji arz güvenliğine yönelik endişeleri canlı tuttu.
Brent petrolün varil fiyatı, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapması beklenen görüşmeden İran konusunda olumlu bir sonuç çıkabileceği umuduyla %1,1 azalışla 104,2 dolardan işlem gördü. Ancak genel jeopolitik riskler fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.
ABD’de enflasyonun hızlanmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan artışla %4,45’e yükseldi. Altının onsu %0,3 azalışla 4 bin 700 dolardan işlem görürken, Hindistan’ın altın ve gümüş ithalat vergilerini %6’dan %15’e çıkarması altın fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Dolar endeksi yatay seyirle 98,3 seviyesinde kaldı.
New York borsası, dün açıklanan ABD enflasyon verilerinin ardından karışık bir seyir izledi. Teknoloji hisselerindeki satış baskısı piyasaları etkilerken, yarı iletken şirketleri Micron Technology %3,6, Advanced Micro Devices %2,3 ve Qualcomm %11,5 değer kaybetti.
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi %0,11 değer kazanırken, S&P 500 endeksi %0,16 ve Nasdaq endeksi %0,71 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları, ABD ve İran arasındaki gerilimin azalmayacağına dair beklentilerle dün negatif seyretti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Alman ekonomisinin durgunluktan çıkması için toplu bir çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirtti. Nagel, Haziran ayında yeni veriler ışığında karar alacaklarını ifade etti.
İngiltere’de yerel seçimler sonrası Başbakan Keir Starmer’a yönelik artan istifa çağrıları, tahvil piyasasında baskı yarattı. İngiltere’de 20 yıllık tahvil faizi %5,75 ile Temmuz 1998’den, 30 yıllık tahvil faizi ise %5,81 ile Mayıs 1998’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW) Ekonomik Güven Endeksi, Mayıs’ta 7 puanlık artışla eksi 10,2 puana yükseldi. Piyasa beklentileri endeksin eksi 19,5 puana gerileyeceği yönündeydi. Böylece iki aydır düşüş kaydeden endeks, Mayıs’ta sürpriz bir toparlanma sergiledi.
Bu gelişmelerle Almanya’da DAX 40 endeksi %1,62, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %1,36, İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,04 ve Fransa’da CAC 40 endeksi %0,95 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Asya borsaları, Trump’ın Çin ziyareti öncesinde pozitif bir seyir izledi. Trump’ın Çin ziyaretinde Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın da bulunacağına dair haberler, bölgede çip şirketlerinin hisselerinde yükselişlere neden oldu.
Japonya’da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle 20 yıllık tahvil faizi %3,49’a çıkarak Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Yen’deki zayıflık devam ederken, dolar/yen paritesi yatay seyirle 157 seviyesinde işlem gördü. Yen’deki bu durum, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gideceği öngörülerini güçlendirdi.
Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi %2,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi %0,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi %0,4 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,8 yükseldi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü %2,34 değer kaybıyla 14.779,93 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı Haziran vadeli kontrat, akşam seansında normal kapanışa göre %0,29 yükselerek 17.527,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dün günü %0,1 artışla 45,3859’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,1 üzerinde 45,4130’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Avro Bölgesi’nde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerinin takip edileceğini belirtti.
Ekonomistler, Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne göre cari işlemler hesabının Mart ayında 9 milyar 529,2 milyon dolar, bu yıl ise 51 milyar 890 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.700 ve 14.600 puanın destek, 14.900 ve 15.000 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Yorum Yap