Ana içeriğe atla
Manşet İstanbul
Teknoloji

TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizidir, Akademiler Köprü Olmalı

TÜBA Başkanı Şeker, COP31'de iklim krizinin sağlık boyutuna dikkat çekti; bilim akademilerinin köprü rolüne değindi.

TÜBA Başkanı Şeker: İklim Krizi Bir Sağlık Krizidir, Akademiler Köprü Olmalı

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Antalya’da COP31 kapsamında düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu vurguladı. Şeker, bilim akademilerinin iklim ve sağlık politikalarında bağımsız danışmanlık sunması gerektiğini ifade etti.

Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirildi. Panelin moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yürüttü. Oturumda Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso da konuşmacı olarak yer aldı.

Sıcaklık ve Bulaşıcı Hastalık Riskleri

Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak, 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlattı. Yaşlıların, çocukların ve açık havada çalışanların bu risklere karşı daha savunmasız olduğunu ifade etti.

Şeker, sorunların çözümü için “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini savundu. İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirtti.

Bilim ve Politika Arasında Köprü

Şeker, akademilerin katkısını üç başlıkta değerlendirdi. Birincisi, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğiydi. İkincisi, önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesiydi. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğiydi. Şeker, sürdürülebilir sağlık sistemlerinin dışarıdan hazır alınamayacağını, yerel bilgi ve uzmanlıkla inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Şeker ayrıca TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”na dikkat çekti.

Üç Somut Öneri

Moderatörün, akademilerin düşük ve orta gelirli ülkelerde politikaları nasıl etkileyebileceğine dair sorusuna yanıt veren Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarının katılacağı “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını önerdi. Ayrıca bölgesel veri sistemlerinin geliştirilmesi ve araştırmacılara yatırım yapılması gerektiğini belirtti. Üçüncü olarak, düşük ve orta gelirli ülke araştırmacılarının uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer alması çağrısında bulundu.

Şeker, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” sözleriyle yanıtını tamamladı.

Başarı Nasıl Ölçülmeli?

Şeker, bilimsel akademilerin sorumluluğunun yalnızca rapor hazırlamakla sınırlı olmadığını, hükümetlerin politikalarının etkisini değerlendirmelerine yardımcı olmaları gerektiğini ifade etti. İklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

Anahtar Kelimeler: Muzaffer Şeker, TÜBA

Konuyla İlgili