Ana içeriğe atla
Manşet İstanbul
Ekonomi

Karın içi kanser yayılımında cerrahi başarı ve mikroskobik hücrelerle mücadele

Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yumurtalık kanserinde cerrahi sonrasında uygulanan HIPEC yönteminin mikroskobik hücreleri hedeflediğini ancak her vakada rutin olarak uygulanamayacağını belirtti.

Karın içi kanser yayılımında cerrahi başarı ve mikroskobik hücrelerle mücadele

Karın zarına ve iç organ yüzeylerine tutunabilen over kanserinde, cerrahi planlamanın sınırları yalnızca yumurtalık dokusuyla kısıtlı kalmayarak diyafram ve bağırsak gibi diğer anatomik alanları da kapsayabiliyor.

Tümörün anatomik yaygınlığı, hücresel özellikleri ve bireyin genel dayanıklılığı tedavi yaklaşımında eş zamanlı olarak hesaba katılıyor. Bu kapsamlı süreçte sıcak kemoterapinin yerinin doğru tayin edilmesi gerektiğini hatırlatan Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yöntemin her hastada rutin biçimde yer bulamayacağını, cerrahiyi tamamlayıcı rolünün ancak doğru zamanlama ve uygun adaylar üzerinden ortaya çıkacağını aktardı.

Cerrahi operasyonun kapsamı ve öncelikli hedefler

Yumurtalık kaynaklı tümörlerin ameliyatında temel gayenin hastanın yaşamsal güvenliğini riske atmadan gözle görülebilen bütün odakların temizlenmesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yaklaşımını şu sözlerle dile getirdi:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Ameliyat masasında uygulanan ve tıp literatüründe HIPEC olarak geçen hipertermik intraperitoneal kemoterapi, ısıtılan ilaçlı solüsyonun özel bir mekanizma ile karın boşluğunda dolaştırılması tekniğine dayanıyor. Gözle saptanan tüm kitlelerin cerrahi operasyonla alınmasının hemen ardından devreye giren uygulama, geride kalması muhtemel mikroskobik kalıntıları hedefliyor. Kullanılacak kimyasal bileşenler, sıvının sıcaklığı ve karında kalma süresi belirlenen klinik protokole göre organize ediliyor.

Uygulamaya dair kamuoyundaki yanılgılara değinen Prof. Dr. Kahramanoğlu, şu uyarılarda bulundu:

“Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Klinik araştırmalar, kılavuzlar ve risk faktörleri

Bu tekniğin sağladığı faydalara işaret eden somut bilimsel çıktılar, operasyon öncesinde ilaç tedavisi görmüş olan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri olgularına dayanıyor. Yapılan OVHIPEC-1 çalışmasının uzun vadeli takipleri, ameliyata bu solüsyon dolaşımının eklenmesiyle hastalığın ilerleme sürecinin frenlenebildiğini ve sağkalım süresine olumlu yansıdığını gösteriyor.

Ayrıca hastalığı ilk kez nükseden, platin içerikli tedavilere olumlu yanıt vermiş ve makroskopik kitleleri bütünüyle temizlenebilen belirli hasta gruplarında da ömrü uzattığı biliniyor. Ne var ki bu grupta ciddi komplikasyon ihtimali yükseldiği için beklenen fayda ile tehlikelerin dikkatlice tartılması gerekiyor. İlgili bulguların tüm safhalara ya da her kanser tipine teşmil edilemeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, hastanın genel fiziksel kapasitesinin, böbrek fonksiyonlarının, ilaç yanıtının ve cerrahinin boyutunun nihai kararı şekillendirdiğini bildirdi. Güncel ASCO kılavuzunda da cerrahi öncesi kemoterapi almış, genel durumu ve böbrek değerleri uygun evre III olgularda bu yöntemin operasyon sırasında masadaki seçenekler arasına alınabileceği belirtiliyor.

Kahramanoğlu değerlendirme mantığını şöyle anlattı:

“Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”

Tedavi stratejisinde ekip koordinasyonu

İleri düzey vakalarda kimi zaman doğrudan cerrahiye başvurulurken kimi zaman da öncelikle sistemik ilaç uygulaması tercih ediliyor. Bu kararın jinekolojik onkoloji değerlendirmesiyle olgunlaşması şart görülüyor. Karın içini baştan başa ilgilendiren büyük ameliyatlar ise cerrahi tecrübenin yanı sıra medikal onkoloji uzmanları, anestezi ekibi, yoğun bakım olanakları ve ameliyat sonrası hemşirelik hizmetlerinin koordineli çalışmasını gerektiriyor.

Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, hedeflerini şu sözlerle paylaştı:

“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”

Konuyla İlgili