Duruşmaya Katılamayanlar İçin e-Duruşma ve SEGBİS Nasıl İşler?

Duruşmaya fiziksel olarak gidememek kendiliğinden uzaktan katılım hakkı veya geçerli mazeret oluşturmaz. Hukuk yargılamalarında e-Duruşma talebinin kabul edilmesi, ceza muhakemesinde ise SEGBİS bağlantısının yetkili merci tarafından planlanması gerekir. Talep sonuçlanmadan duruşmaya katılmamak dosyada usule ilişkin sonuçlar doğurabilir.

Anadolu yakasında görülen bir dosyada uzaktan katılım şartlarını ve mazeret seçeneğini değerlendiren kişiler, dosyanın niteliğine göre anadolu adliyesi avukat bağlantısı üzerinden Av. Özgür Onbaşı’nın çalışma alanlarını ve iletişim bilgilerini inceleyebilir. İnternet sitesinde hukuk davaları ile ceza hukuku dahil farklı alanlarda danışmanlık ve dava takibi hizmetleri sunulduğu belirtilmektedir.

e-Duruşma ile SEGBİS aynı sistem mi?

e-Duruşma ve SEGBİS sesli ve görüntülü iletişim sağlasa da aynı amaçla kullanılmaz. e-Duruşma ağırlıklı olarak hukuk yargılamalarında tarafın veya vekilin uzaktan duruşmaya katılması ve usul işlemleri yapması için düzenlenmiştir. SEGBİS ise ceza soruşturması ve kovuşturmasında şüpheli sanık mağdur tanık veya diğer ilgililerin ifade ve beyanlarının alınmasında kullanılabilir.

e-Duruşma talebi nasıl yapılır?

Taraf veya vekil e-Duruşma talebini gerekçesiyle birlikte UYAP üzerinden ilgili mahkemeye iletebilir. Resmî düzenlemeye göre talebin duruşma gününden en az iki iş günü önce yapılması gerekir. Hâkim talebi duruşmadan en az bir iş günü önce kabul veya ret yönünde karara bağlar.

Talepte yalnızca “duruşmaya gelemiyorum” denilmesi yerine uzaktan katılım ihtiyacının somut biçimde açıklanması önem taşır. Sağlık durumu şehir dışında bulunma ulaşımı etkileyen zorunlu bir neden veya eş zamanlı mesleki yükümlülük varsa durum dosyaya uygun belgelerle desteklenebilir. Buna karşılık süresinde yapılmayan yargılamayı geciktirme amacı taşıdığı değerlendirilen veya hukuki fiilî ya da teknik engelle karşılaşan talep reddedilebilir.

Talep göndermek kabul kararı verilmiş olduğu anlamına gelmez. Başvurunun sistemdeki durumu ve mahkeme kararı duruşmadan önce kontrol edilmelidir. Ret kararı varsa kişi fiziki katılım sağlamalı veya koşulları bulunuyorsa ayrıca mazeretini bildirmelidir.

e-Duruşmaya kimler nereden katılabilir?

Talebi kabul edilen taraf vekili avukatlık bürosundan bu amaçla ayrılmış bir bölümden veya teknik ve fiziksel koşulları taşıyan başka bir yerden bağlantı kurabilir. Katılım ortamının dış müdahaleden uzak olması sesin açık biçimde duyulmasına ve görüntünün yüz ifadeleri ile davranışları izlemeye elverişli bulunması gerekir.

Tarafın evinden tek başına bağlanabileceği yönünde genel bir kabul doğru değildir. Katılım yeri kişinin sıfatına yapılacak işleme ve mahkemenin kararına göre değişir. İsticvap veya yemin gibi doğrudan tarafın kendisiyle yürütülen işlemlerde kimlik tespiti ve imza gereksinimleri ayrıca değerlendirilir. Hastalık yaşlılık veya engellilik nedeniyle fiziksel katılımı güçleşen kişiler bakımından ise özel koşullar uygulanabilir.

SEGBİS ile ifade ve beyan nasıl alınır?

SEGBİS bağlantısı genellikle kişinin bulunduğu yerdeki tahsisli bölüm ile işlemi yürüten merci arasında kurulur. Bağlantıdan önce kimlik kontrolü yapılır. Ardından ifade sorgu veya beyan sesli ve görüntülü iletişim üzerinden alınır ve işlem tutanağa geçirilir.

SEGBİS kullanılması savunma hakkını ortadan kaldırmaz. Şüpheli veya sanığın müdafi yardımından yararlanması açıklamaları takip edebilmesi soruları anlayabilmesi ve gerekli itirazları sunabilmesi gerekir. Bağlantı kalitesi iletişimi veya savunmanın etkili biçimde yürütülmesini engelliyorsa bu durum gecikmeden belirtilmeli ve tutanağa geçirilmesi istenmelidir.

Ceza dosyasında kişinin başka bir yerde bulunması tek başına istediği cihazdan bağlantı kurabileceği anlamına gelmez. Bağlantının nerede ve hangi koşullarda yapılacağı yetkili merci tarafından belirlenir. Bu nedenle çağrı belgesindeki yer saat ve katılım yöntemi dikkatle kontrol edilmelidir.

Uzaktan katılım öncesinde ne hazırlanmalı?

• Dosya numarası duruşma tarihi ve saati yeniden kontrol edilmelidir.
• e-Duruşma talebinin kabul edildiğini gösteren karar görülmelidir.
• Bilgisayar kamera mikrofon hoparlör ve internet bağlantısı önceden denenmelidir.
• Elektronik imza veya mobil imza gerekiyorsa çalıştığı doğrulanmalıdır.
• Sunulacak dilekçe ve belgeler duruşmadan önce erişilebilir biçimde hazırlanmalıdır.
• Arka planın sade ortamın sessiz ve üçüncü kişilerin etkisinden uzak olması sağlanmalıdır.
• Bağlantıya son dakikada değil kimlik ve teknik kontrole yetecek kadar erken girilmelidir.

Uzaktan katılımda duruşma düzeni devam eder. İzin verilmeyen ses görüntü veya ekran kayıtları alınmamalıdır. Kamera karşısında bulunmak duruşmanın resmiyetini değiştirmediği için söz almadan konuşmamak bağlantıyı izinsiz terk etmemek ve mahkemenin talimatlarına uymak gerekir.

Teknik aksaklık yaşanırsa ne olur?

Ses ve görüntünün aynı anda aktarılamaması veya kesintinin beyanları anlaşılmaz hale getirmesi durumunda bağlantı yeniden kurulabilir. Sorun devam ederse uzaktan duruşma sonlandırılabilir ve aksaklık tutanağa yazılır. Katılımcının kusuru olmadan ortaya çıkan teknik sorun ile bağlantıya hazırlıksız gelmek aynı şekilde değerlendirilmez.

Bağlantı kesildiğinde ekran görüntüsü almakla yetinmek yerine sistem üzerinden yeniden giriş denenmeli ve mümkün olan iletişim kanalıyla durum derhal bildirilmelidir. Teknik sorunun başlangıç saati yapılan denemeler ve alınan hata mesajı not edilmelidir. Bu bilgiler daha sonra sunulacak açıklamanın somutlaştırılmasına yardımcı olabilir.

Mazeret dilekçesi ne zaman gerekir?

e-Duruşma talebi yapılamamışsa talep reddedilmişse veya uzaktan katılımın dosyaya uygun olmadığı düşünülüyorsa mazeret dilekçesi gündeme gelir. Mazeretin kabulü otomatik değildir ve değerlendirme mahkemeye aittir. Bu nedenle dilekçe engel öğrenildiğinde gecikmeden sunulmalıdır.

Dilekçede dosya bilgileri duruşma günü katılamama nedeni ve talep açıkça gösterilmelidir. Sağlık belgesi ulaşımın imkânsızlığını ortaya koyan kayıt veya çakışan bir yargısal işlemi gösteren evrak gibi mevcut kanıtlar eklenebilir. Belgelerin sonradan sunulması gerekiyorsa bunun nedeni de açıklanmalıdır.

“Mazeretliyim” şeklindeki kısa bir bildirim yeterli görülmeyebilir. Ayrıca mazeret gönderilmiş olması kabul edildiği anlamına gelmez. Duruşma öncesinde kararın kontrol edilmesi ve gerektiğinde fiziki ya da kabul edilmiş uzaktan katılım seçeneğinin hazır tutulması hak kaybı riskini azaltır.

Anadolu yakasındaki dosyalarda hangi bilgiler kontrol edilmeli?

Dosyanın Anadolu yakasında görülmesi uzaktan katılım kurallarını değiştirmez. Pratik açıdan önemli olan dosyanın hangi mahkemede bulunduğu duruşma salonu ve saati talep ekranının açık olup olmadığı ve bağlantı kararının verilip verilmediğidir. İstanbul’da avukat ararken yalnız iletişim bilgilerine veya internet üzerindeki İstanbul avukat numaraları listelerine bakmak yerine baro kaydı çalışma alanı vekâlet kapsamı ve dosya iletişim yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

e-Duruşma ve SEGBİS fiziksel mesafeyi azaltabilir ancak usul takibini ortadan kaldırmaz. Tebligat talep süresi kabul kararı teknik hazırlık ve gerektiğinde mazeret dilekçesi birbirinden ayrı adımlardır. Hangi yolun kullanılacağı dosya türüne kişinin sıfatına ve yapılacak işlemin niteliğine göre belirlenmelidir.