Küresel emtia piyasaları, ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı endişeleri ve merkez bankalarının temkinli duruşuyla geçen hafta hareketli bir seyir izledi.
Küresel emtia piyasaları, geçen hafta ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve merkez bankalarının para politikası mesajları nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşadı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakereleri askıya aldığını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin endişeler Brent petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskıladı. Bu süreçte değerli metaller paladyum hariç negatif seyrederken, tarım ve doğal gaz emtiaları kahve dışındaki ürünlerde değer kazandı.
Donald Trump’ın İran ile görüşmelerin devam ettiğini ancak Tahran yönetiminin son teklifinden “memnun olmadığını” belirtmesi piyasalarda dalgalanma yarattı. İran’ın ABD ile müzakerelerde aracı olan Pakistan yönetimine yeni bir teklif sunduğu haberleri bu açıklamanın ardından geldi. Öte yandan, Trump yönetiminin ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta bölgedeki ABD Silahlı Kuvvetleri’nin varlığına rağmen İran ile savaşın “sona ermiş” sayıldığını bildirmesi, jeopolitik risk algısında kısmi rahatlama sağladı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine yönelik belirsizlikler, enerji fiyatlarında yukarı yönlü riskleri korudu.
Enflasyon risklerinin gündemde kaldığı haftada, ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu. Merkez bankası başkanları sözle yönlendirmelerinde temkinli bir ton kullandı. Fed Başkanı Jerome Powell’ın güvercin tondan uzak mesajları, para politikasında ilave sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Fed’in faiz kararını 8’e karşı 4 oyla alması, komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğine işaret etti.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyümesi, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı. Ancak büyümenin ivme kazanma eğilimini koruması, resesyona yönelik endişelerin sınırlı kalmasını sağladı. Bu gelişmelerle tahvil piyasalarında satış baskısı arttı; ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970’e ulaştı. Dolar endeksi ise haftayı yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapattı.
Değerli metaller, tamamlanan haftada paladyum hariç negatif bir seyir izledi. Jeopolitik riskler güvenli liman talebini desteklemesine karşın, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu. Haftanın son bölümünde İran’ın müzakereler için yeni bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı, petrol fiyatlarında kısmi gevşemeye ve değerli metallerde kayıpların sınırlanmasına neden olsa da haftalık bazdaki negatif görünümü değiştirmedi. Paladyumda yüzde 1,9 artış görülürken, altın yüzde 2, platin yüzde 1,4 ve gümüş yüzde 0,4 geriledi.
Baz metaller ise karışık bir seyir sergiledi. Çin’den gelen imalat sanayi verileri talep görünümüne sınırlı destek verirken, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler, yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler fiyatlamaları etkiledi. Çin’de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalırken, hizmet sektörü PMI 49,4’e gerileyerek daralma bölgesine indi. Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ilişkin uzun vadeli talep beklentileri korunsa da, kısa vadede yüksek faiz ortamı ve küresel sanayi üretimine yönelik endişeler satış baskısını artırdı. Baz metallerde tezgah üstü piyasada nikel yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti; alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.
Brent petrol tamamlanan haftada pozitif bir seyir izledi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamaları etkiledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkede ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da takip edildi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu. İngiltere merkezli Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Doğal gazda ise enerji güvenliğine ilişkin endişeler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler ve Avrupa’da enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi fiyatları destekledi. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtiaları ise bu hafta kahve hariç pozitif bir seyir izledi. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentiler üzerinden mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını destekledi. Gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi. Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Buğday fiyatları Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar mısırda yüzde 3,5, buğdayda yüzde 3,2, soya fasulyesinde yüzde 2 ve pirinçte yüzde 0,7 yükseldi. Şeker fiyatlarında, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceğine ilişkin beklentiler yükselişi destekledi. ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 6,2 ve şekerde yüzde 6,1 artarken, kahvede yüzde 1,7 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.
Yorum Yap